سبد خرید شما خالی است
محصولات مورد نظر خود را به سبد خرید اضافه کنید
سختی شور چرخ صنعتی؛ عدد A و D روی صدا، کف و نیروی هل دادن چه می‌کند؟
توضیحات کوتاه
سختی شور چرخ صنعتی به زبان ساده: تفاوت مقیاس A و D، سختی ژله‌ای، لاستیک، پلی‌اورتان، نایلون و چدن، اثر سختی روی صدا، کف و هل دادن و انتخاب در چهار قدم.
متن مقاله
سختی شور چرخ صنعتی؛ عدد A و D روی صدا، کف و نیروی هل دادن چه می‌کند؟
دو چرخ با قطر، ظرفیت و پایه‌ی یکسان ممکن است روی یک کف رفتار کاملاً متفاوتی داشته باشند؛ یکی بی‌صدا و نرم می‌رود و دیگری هر درز سرامیک را به دسته‌ی گاری منتقل می‌کند. بخش بزرگی از این تفاوت به سختی روکش برمی‌گردد که با واحد «شور» سنجیده می‌شود. در این مقاله‌ی آموزشی یاد می‌گیریم سختی شور چرخ صنعتی یعنی چه، عددهای A و D چه فرقی دارند و چطور با دانستن آن، بین چرخ‌های پلی‌اورتان، چرخ‌های لاستیکی و روکش‌های سخت‌تر انتخاب درستی داشته باشیم.
سختی شور دقیقاً چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟
سختی‌سنج شور یا دیورومتر، یک سوزن فنری را روی سطح ماده فشار می‌دهد و می‌سنجد سوزن چقدر فرو می‌رود. هرچه فرورفتگی کمتر باشد، عدد بالاتر است. این عدد واحد ندارد و فقط مقایسه‌ای است: روکشی با عدد ۹۰ از روکشی با عدد ۷۵ روی همان مقیاس سخت‌تر است.
نکته‌ی مهم این است که چند مقیاس وجود دارد و عددها بین آن‌ها قابل مقایسه نیستند:
- شور 00: برای ژل‌ها و نرم‌ترین لاستیک‌ها؛ در چرخ صنعتی کمتر دیده می‌شود.
- شور A: برای لاستیک، ژله‌ای و پلی‌اورتان؛ رایج‌ترین مقیاس در روکش چرخ.
- شور D: برای پلاستیک‌های سخت مثل نایلون و پلی‌پروپیلن.
پس «۷۰D» خیلی سخت‌تر از «۷۰A» است. اگر فروشنده فقط عدد گفت و حرف مقیاس را نگفت، حتماً بپرسید. فلزهایی مثل چدن و فولاد هم اصلاً با شور سنجیده نمی‌شوند و برایشان مقیاس‌هایی مثل برینل به کار می‌رود.
نقشه‌ی سختی روکش‌ها، از نرم به سخت
عددهای زیر محدوده‌های رایجی است که سازندگان بین‌المللی منتشر کرده‌اند. مدل‌های مختلف ممکن است کمی بالاتر یا پایین‌تر باشند، اما ترتیب کلی همین است.
روکش ژله‌ای (TPR): نرم و چسبنده، معمولاً در محدوده‌ی پایین شور A. بی‌صدا و مهربان با پارکت است و برای مبلمان و تجهیزات سبک خانگی و اداری انتخاب می‌شود؛ نمونه‌اش چرخ ۷.۵ ترمزدار ژله‌ای پیچ ۸ با ظرفیت ۵۰ کیلوگرم است. گزینه‌های دیگر را در دسته‌ی چرخ ژله‌ای ببینید.
لاستیک: حدود ۷۰ تا ۸۰ شور A. ضربه‌گیر خوبی است و لرزش را می‌گیرد؛ به همین دلیل در ترالی‌های درمانی رایج است. چرخ بیمارستانی گردان ۱۲۵ با پایه‌ی چهارگوش روکش لاستیکی دارد و برای کفپوش، اپوکسی و سرامیک معرفی شده است.
پلی‌اورتان نرم: حدود ۷۵ تا ۸۵ شور A. ترکیبی از سکوت لاستیک و دوام بیشتر؛ برای انبارهای سرپوشیده با کف صاف.
پلی‌اورتان استاندارد: حدود ۹۰ تا ۹۵ شور A. رایج‌ترین روکش در چرخ‌های صنعتی سنگین است، چون بار زیاد را بدون تغییر شکل محسوس تحمل می‌کند و رد نمی‌اندازد. چرخ پلی‌اورتان ۲۰۰ گردان با رینگ چدنی با ظرفیت ۳۰۰ کیلوگرم از همین خانواده است و چرخ بار کامل جک پالت پلی‌اورتان هم به همین دلیل زیر شاخک جک‌ها استفاده می‌شود.
نایلون و پلاستیک‌های سخت: روی مقیاس شور D، معمولاً حدود ۶۰ تا ۸۰. مقاومت غلتشی بسیار کمی دارند و هل دادنشان آسان است، اما روی کف ناهموار پر سروصدا هستند و ضربه را مستقیم منتقل می‌کنند. چرخ‌های تفلون سفید هم رویه‌ی سختی دارند، اما سطح صاف و صیقلی‌شان روی کف تمیز حرکتی روان و کم‌صدا می‌دهد؛ مثل چرخ تکی تفلون سفید ۱۶ سانتی با پایه‌ی چدنی و ظرفیت ۳۰۰ کیلوگرم که برای محیط‌های حساس به صدا معرفی شده است. روی کف درزدار اما، هر روکش سختی لرزش بیشتری منتقل می‌کند.
چدن و فولاد: بیرون از مقیاس شور. بیشترین ظرفیت و کمترین مقاومت غلتشی را دارند، اما به کف فشار بسیار زیادی وارد می‌کنند و فقط برای بتن مقاوم، ریل یا محیط‌های داغ و پر از براده مناسب‌اند. دقت کنید چدن ریخته‌گری با فولاد یا استیل ضدزنگ یکی نیست و هرکدام کاربرد خودش را دارد.
سختی روکش روی چهار چیز اثر می‌گذارد
۱. صدا و لرزش
روکش نرم مثل یک ضربه‌گیر کوچک عمل می‌کند و درز کاشی و ناهمواری را می‌بلعد. روکش سخت هر ضربه را به بدنه‌ی گاری و بار منتقل می‌کند.
۲. حفاظت از کف
هرچه روکش سخت‌تر باشد، سطح تماس کوچک‌تر و فشار روی کف بیشتر است. داده‌های یک سازنده‌ی اروپایی نشان می‌دهد فشار متوسط روی کف از لاستیک نرم تا نایلون ده‌ها برابر و تا چدن صدها برابر بالا می‌رود. برای اپوکسی و پارکت، این عدد تعیین‌کننده است.
۳. نیروی هل دادن
روکش نرم زیر بار کمی پهن می‌شود و مقاومت غلتشی بیشتری دارد. روی کف صاف، چرخ سخت‌تر را راحت‌تر هل می‌دهید؛ همین است که برای بارهای خیلی سنگین روی بتن صاف، پلی‌اورتان سخت یا چدن ترجیح داده می‌شود.
۴. سایش و عمر
روکش‌های خیلی نرم روی کف زبر زودتر می‌سایند و ممکن است براده و سنگ‌ریزه در آن‌ها فرو برود. پلی‌اورتان استاندارد معمولاً بهترین تعادل بین دوام و حفاظت از کف را دارد.
چطور سختی مناسب را انتخاب کنیم؟
قدم اول، کف را بشناسید: سرامیک، پارکت و اپوکسی به روکش نرم‌تر نیاز دارند؛ بتن صاف هر دو را تحمل می‌کند؛ کف ناهموار و درزدار با روکش نرم و قطر بزرگ‌تر راحت‌تر است.
قدم دوم، بار را بسنجید: بار سنگین روی روکش خیلی نرم باعث تغییر شکل دائمی و تخت شدن چرخ می‌شود. برای بار بالا به سمت پلی‌اورتان استاندارد بروید.
قدم سوم، محیط را در نظر بگیرید: آب، روغن، دمای بالا یا پایین روی رفتار روکش اثر دارد. مثلاً پلی‌اورتان در رطوبت دائمی عمر کمتری دارد و لاستیک در برابر روغن حساس است.
قدم چهارم، اولویت را تعیین کنید: اگر سکوت و حفاظت از کف مهم‌تر است، نرم‌تر؛ اگر هل دادن آسان زیر بار سنگین مهم‌تر است، سخت‌تر.
دو باور اشتباه درباره‌ی سختی چرخ
- «سخت‌تر یعنی محکم‌تر»: سختی روکش با ظرفیت بار یکی نیست. ظرفیت بیشتر به رینگ، بلبرینگ و پایه برمی‌گردد. یک چرخ تک ۱۶۰ چدن پلی‌اورتان با روکش پلی‌اورتان، به لطف رینگ چدنی و شفت فولادی ۲۰ میلی‌متری ۳۲۰ کیلوگرم را تحمل می‌کند.
- «نایلون همیشه بهتر از پلی‌اورتان است چون سخت‌تر است»: روی کف صاف و تمیز شاید هل دادنش راحت‌تر باشد، اما روی سرامیک و درز، صدا و ضربه‌ی آن آزاردهنده است. مقایسه‌ی کامل را در تفاوت چرخ نایلونی و پلی‌اورتان بخوانید.
نتیجه‌گیری
سختی شور چرخ صنعتی، عددی است که پشت صدا، فشار روی کف، نیروی هل دادن و عمر روکش پنهان شده است. همیشه حرف مقیاس را کنار عدد ببینید، چون A و D با هم قابل مقایسه نیستند. برای کف حساس و بار سبک، ژله‌ای یا لاستیکی؛ برای انبار و بار سنگین، پلی‌اورتان استاندارد؛ و برای بتن مقاوم یا محیط داغ، روکش‌های سخت یا فلزی. چون بیشتر صفحه‌های محصول عدد شور را ذکر نمی‌کنند، کف و بار خود را برای کارشناس شرح دهید یا سری به چرخ‌های صنعتی دنیای چرخ بزنید. برای مقایسه‌ی دقیق‌تر دو روکش پرکاربرد هم تفاوت چرخ پلی‌اورتان و لاستیکی را ببینید.
برچسب‌ها
