سبد خرید شما خالی است
محصولات مورد نظر خود را به سبد خرید اضافه کنید
تفاوت چرخ ورقی و دایکاست؛ سه جفت هم‌قد روی ترازو
توضیحات کوتاه
تفاوت چرخ ورقی و دایکاست در رینگ است: ورق پرسی سبک و اقتصادی، دایکاست ریختگی و پربارتر. سه جفت هم‌قد ۷۵، ۱۰۰ و ۱۲۵ میلی‌متری را کنار هم مقایسه کرده‌ایم.
متن مقاله
تفاوت چرخ ورقی و دایکاست؛ سه جفت هم‌قد روی ترازو
دو چرخ لاستیکی گردان را تصور کنید که هر دو ۱۲۵ میلی‌متر قطر و ۱۶۰ میلی‌متر ارتفاع دارند. روی کاغذ تقریباً یکی‌اند، اما یکی ۸۰ کیلوگرم تحمل می‌کند و دیگری ۱۲۰ کیلوگرم. این فاصله از کجا می‌آید؟ جواب در همان سؤالی است که خیلی از خریداران می‌پرسند: تفاوت چرخ ورقی و دایکاست چیست؟ در این مقایسه، سه جفت چرخ هم‌اندازه از دسته چرخ دایکاست و سری مشکی ورقی را کنار هم می‌گذاریم. نمونه‌ی ۱۲۵ میلی‌متری ماجرا چرخ ۱۲۵ گردان مشکی ورقی در برابر چرخ ۱۲۵ دایکاست گردان است. بعد هم یاد می‌گیریم این دو را در دست از هم تشخیص دهیم و هر کدام را کجا به کار ببریم.
ورقی و دایکاست دقیقاً به چه چیزی می‌گویند؟
در بازار چرخ، این دو اسم بیشتر به رینگ (توپی) چرخ اشاره دارند، یعنی قسمتی که لاستیک روی آن نشسته است.
چرخ ورقی: رینگ از دو نیمه‌ی ورق آهن پرس‌شده ساخته می‌شود که به هم جوش یا پرچ شده‌اند. در مدل‌های مشکی فروشگاه، بدنه آهنی گالوانیزه است و لاستیک روی آن قرار گرفته. تولید این روش ساده‌تر است و قطعه سبک‌تر و ارزان‌تر درمی‌آید.
چرخ دایکاست: رینگ با تزریق آلیاژ مذاب آلومینیوم در قالب فلزی و تحت فشار ریخته‌گری می‌شود. نتیجه، یک قطعه‌ی یکپارچه و بدون درز است که لاستیک روی آن پخته یا پرس می‌شود. در توضیحات مدل‌های دایکاست فروشگاه هم به همین رینگ آلومینیومی اشاره شده است.
سه جفت هم‌قد روی ترازو
هر شش عدد زیر از مشخصات خود صفحه‌های محصول برداشته شده و همه‌ی این مدل‌ها روکش لاستیکی و اتصال کفی دارند.
جفت اول: قطر ۷۵ میلی‌متر
ورقی:چرخ ۷۵ گردان ورقی مشکی با ارتفاع ۱۰۰ میلی‌متر و تحمل ۴۰ کیلوگرم.
دایکاست:چرخ ۷۵ دایکاست گردان با همان ارتفاع ۱۰۰ میلی‌متر و تحمل ۸۰ کیلوگرم.
حاصل: با ارتفاع یکسان، ظرفیت دو برابر شده است. برای میز یا قفسه‌ای که نمی‌توانید ارتفاعش را بالا ببرید، این تفاوت تعیین‌کننده است.
جفت دوم: قطر ۱۰۰ میلی‌متر
ورقی:چرخ ۱۰۰ گردان مشکی ورقی با ارتفاع ۱۳۰ میلی‌متر و تحمل ۴۰ کیلوگرم.
دایکاست:چرخ ۱۰۰ دایکاست گردان با ارتفاع ۱۴۰ میلی‌متر و تحمل ۱۰۰ کیلوگرم.
حاصل: بیشترین فاصله در همین قطر است، یعنی دو و نیم برابر. البته باید ۱۰ میلی‌متر ارتفاع بیشتر را هم در طراحی در نظر بگیرید.
جفت سوم: قطر ۱۲۵ میلی‌متر
ورقی: ارتفاع ۱۶۰ میلی‌متر و تحمل ۸۰ کیلوگرم. نسخه‌ی ترمزدار همین مدل ورقی هم همین اعداد را دارد.
دایکاست: ارتفاع ۱۶۰ میلی‌متر و تحمل ۱۲۰ کیلوگرم.
حاصل: اینجا فاصله کمتر می‌شود (۵۰ درصد بیشتر)، چون ورقی ۱۲۵ با پایه‌ی بزرگ‌تر خودش هم ظرفیت قابل‌قبولی دارد. اگر بار شما بیشتر از این است، دایکاست ۱۶۰ میلی‌متری با تحمل ۱۵۰ کیلوگرم قدم بعدی است.
چرا رینگ دایکاست بار بیشتری می‌کشد؟
رینگ ورقی از دو پوسته‌ی نازک ساخته شده است. وقتی بار زیاد می‌شود یا چرخ با سرعت به لبه‌ی یک درز برخورد می‌کند، همین پوسته‌ها کمی تغییر شکل می‌دهند و فشار روی محل اتصال دو نیمه متمرکز می‌شود. رینگ دایکاست یکپارچه و ضخیم است و جای بلبرینگ در آن دقیق‌تر ماشین‌کاری می‌شود. به همین دلیل بار را یکنواخت‌تر به محور می‌رساند و چرخ بعد از ماه‌ها کار هم لنگی پیدا نمی‌کند. این مقاومت البته هزینه دارد: دایکاست گران‌تر است و برای باری که هیچ‌وقت به ظرفیت ورقی نمی‌رسد، پرداختن این هزینه لازم نیست.
چهار نشانه برای تشخیص در دست
- درز وسط رینگ: روی رینگ ورقی معمولاً خط اتصال دو نیمه یا جای پرچ‌ها دیده می‌شود. رینگ دایکاست یکپارچه است و درز ندارد.
- آهن‌ربا: یک آهن‌ربای کوچک را به رینگ (نه به پایه) نزدیک کنید. رینگ آهنی ورقی جذب می‌شود ولی رینگ آلومینیومی دایکاست نه. پایه‌ی هر دو ممکن است فولادی باشد، پس آزمون را فقط روی رینگ انجام دهید.
- ضخامت لبه: لبه‌ی رینگ ورقی نازک است و انحنای پرسی دارد، ولی دیواره‌ی رینگ دایکاست ضخیم‌تر است و گاهی پره یا شیار ریخته‌گری دارد.
- صدای ضربه: اگر با یک آچار آرام به رینگ بزنید، ورقی صدای زنگ‌دار و توخالی می‌دهد و دایکاست صدایی کوتاه و خفه‌تر.
همسایه‌هایی که با این دو اشتباه گرفته می‌شوند
اسم‌گذاری چرخ‌ها در بازار همیشه دقیق نیست، پس این چهار جنس را از هم جدا کنید:
- آهنی/فولادی: رینگ یا کل چرخ از فولاد معمولی است. محکم و اقتصادی است، اما در محیط مرطوب اگر رنگ یا گالوانیزه‌اش آسیب ببیند، زنگ می‌زند. چرخ ورقی هم زیرمجموعه‌ی همین گروه است. مدل‌های تمام‌فلزی را در دسته چرخ آهنی و فولادی ببینید.
- استیل (فولاد ضدزنگ): آلیاژی که در برابر خوردگی مقاوم است و برای آشپزخانه‌ی صنعتی، کارخانه‌ی غذایی و محیط‌هایی با شست‌وشوی مداوم انتخاب می‌شود، مثل چرخ تمام استیل ۱۰ اینچ گردان. استیل نه ورقی معمولی است و نه دایکاست.
- چدن: آهن ریخته‌گری‌شده با کربن بالا که سنگین و بسیار مقاوم به فشار است، ولی در برابر ضربه‌ی تند می‌تواند ترک بخورد. برای بارهای سنگین در دسته چرخ چدنی عرضه می‌شود.
- دایکاست: آلیاژ آلومینیوم ریخته‌گری تحت فشار. نسبت به چدن سبک‌تر است، زنگ نمی‌زند و رینگ دقیق و بدون لنگی تولید می‌کند. همین دقت، حرکت روان و بی‌لرزش را ممکن می‌کند.
کدام را کجا بگذاریم؟
میز کارگاه سبک، قفسه‌ی ابزار یا ویترین که کمتر جابه‌جا می‌شود: ورقی کافی و اقتصادی است، به شرطی که بار هر چرخ زیر ظرفیت آن بماند.
دستگاه یا میز صنعتی که هر روز جابه‌جا می‌شود: دایکاست. رینگ یکپارچه در برابر ضربه‌ی لبه‌ی در و درز کف، شکل خود را بهتر حفظ می‌کند.
محدودیت ارتفاع و بار نسبتاً زیاد: دایکاست ۷۵ یا ۱۰۰ میلی‌متری، چون در همان ارتفاع ظرفیت بیشتری دارد.
محیط مرطوب یا نیاز به شست‌وشو: هیچ‌کدام انتخاب اول نیستند. سراغ استیل بروید.
برای آشنایی بیشتر با کاربردهای این خانواده، مقاله‌ی کاربرد چرخ دایکاست در گاری و انبار را هم بخوانید.
نتیجه‌گیری
تفاوت چرخ ورقی و دایکاست در روش ساخت رینگ است، نه در لاستیک. ورقی از ورق آهن پرس‌شده ساخته می‌شود و سبک و اقتصادی است. دایکاست ریخته‌گری آلومینیوم است و یکپارچه، دقیق‌تر و در همان ارتفاع پرظرفیت‌تر است. طبق مشخصات فروشگاه، این فاصله در قطر ۱۰۰ به دو و نیم برابر می‌رسد. اگر بار سبک است و چرخ کمتر جابه‌جا می‌شود، ورقی منطقی است. برای کار روزانه، بار بیشتر یا ارتفاع محدود، هزینه‌ی دایکاست را بپردازید. برای محیط خیس هم سراغ استیل بروید. مدل‌های گردان دایکاست را در دسته دایکاست گردان ببینید.
برچسب‌ها
